SARI HUMMA AŞISI

                                 

Aşı tek doz da koruma sağlamaktadır. Her 10 yılda bir tekrarı gerekmektedir. Ülkemizde ise ruhsatlı tek sarı humma aşısı Yellow Stamaril’dir.

Sarı humma aşısı yan etkiler

Sarı humma aşısının yol açtığı reaksiyonlar genellikle hafiftir. Aşılananların %2 ile %5’inde aşılamadan 5-10 gün sonra hafif baş ağrısı, miyalji, düşük ateş görülebilir. Aşılananların sadece %0.2’sinde günlük aktivitelerini aksatacak yan etkiler oluşabilmektedir. Rash, ürtiker, astma nöbeti gibi ani hipersensitivite reaksiyonu son derece nadirdir (1/1.000.000’ dan daha az) ve özellikle yumurtaya alerjisi olanlarda izlenir.

Dikkat edilmesi gerekenler ve kontrendikasyonlar

Yaş: Advers reaksiyonların sıklığı yaşla bağımlı gibi görülmektedir. 4 ay altındaki çocuklarda advers reaksiyonlar oldukça sıktır ve bu çocuklar aşılanmamalıdır. Aşılama infantlar en az 9 aylık olana kadar ertelenmelidir. Gebelik: Bazı çalışmalar gebelere verilen aşı virüsünün fetusu infekte ettiğini göstermişlerdir ancak konjenital infeksiyonun potansiyel advers reaksiyon oluşturma riski bilinmemektedir. Bu nedenle gebe kadını aşılamaktan kaçınmalı ve mümkünse aşılanmamış gebe kadınların seyahati doğum sonrasına ertelenmelidir. Gebe kadının seyahati sırasında hiç maruziyet riski yoksa ve aşılanması sadece yasal zorunluluk nedeniyle ise hekiminden durumu açıklayan bir yazı alarak, aşılanmadan seyahatini yapmalıdır. Gebe kadın virüs transmisyonu olasılığının çok yüksek olduğu bölgelere seyahat etmek zorundaysa, mutlaka aşılanmalıdır. Zira aşı ile fetusta oluşabilecek teorik risk, doğal hastalık geçirilmesi ile oluşacak riske göre çok çok düşüktür.
İmmünosüpresyon: AIDS, lösemi, lenfoma, generalize malignensi veya kortikosteroid, alkilleyici ajanlar, antimetabolitler ya da radyasyon ile tedavi gören kişilerde canlı atenüe bir aşı olan sarı humma aşısı –bu konuda toplanan yeterli bilgi olmamakla birlikte– teorik olarak kontrendikedir. Kişinin sarı hummanın endemik olduğu zona gitmesi kaçınılmaz ise, hastanın immunsupresyon durumu ve virüse maruz kalma olasılığı değerlendirilerek aşılayıp aşılamamaya karar verilmelidir. Aşılanamayan hastalara mutlaka kendilerini sivrisineklerden koruması öğütlenmelidir. Asemptomatik HIV taşıyıcıları aşılanabilirler. Ancak bu kişilerin olası advers etkiler açısından gözlenmesi ve aşı etkinliğinin yeterli olmayabileceğinin hatırdan çıkarılmaması gerekir. Mümkünse seyahatten önce antikor titresine bakmak gerekir. İmmünosüpresyonlu kişilerin yakınları kendileri için bir kontrendikasyon yoksa aşılanabilirler.
Hipersensitivite: Sarı humma aşısı embriyonlu yumurta hücre kültüründe üretildiği için gerçek yumurta allerjisi olan kişilerde kontrendikedir. Bir kişi yumurta yiyebiliyorsa sarı humma aşısı ile aşılanabilir. Allerjik kişinin aşılanması sadece “uluslararası kanunlar” nedeniyle zorunluluk içeriyorsa kişiye durumunu belirtir bir doktor raporu düzenlenmelidir. Bu doktor raporunun antetli bir kağıda yazılmış ve kaşelenmiş olması gerekmektedir. Bu raporun uluslararası sertifika vermeye yetkili birimler tarafından da onaylanması kabul edilebilirliğini arttırmaktadır.

Sarı humma aşısının diğer aşılar ile birlikte kullanımı

Sarı humma aşısının diğer aşılar ile aynı anda ya da herhangi zaman aralığında kullanılması etkinliğini azaltmaz ve yan etki insidansını arttırmaz. Ancak sarı humma aşısı canlı atenüe bir aşı olduğu için kızamık, kızamıkçık, kabakulak ve Varicella gibi diğer canlı viral aşılar ile birlikte aynı gün uygulanabilir. Aynı gün uygulanmadıysa 28 gün ara vermek gereklidir. Sarı humma aşıları diğer seyahat aşıları olan tifo, kuduz ve japon ensefaliti aşıları ile birlikte de uygulanabilir.
In vitro olarak, klorokin sarı humma virüsünün üremesini engellemesine rağmen, antimalaryal profilaksi olarak klorokin kullanan kişilerin aşılanmasında antikor yanıtında azalma olmamaktadır.