Türk Kardiyoloji Derneği'nin verilerine göre, Türkiye'de yılda 15 bin kişiye stent takılırken, 25 bin hastaya da by-pass uygulanıyor. İyi ama hangi hastada hangi uygulamaya başvuruluyor? İşte cevabı...
Günümüzde, tüm Dünya`da olduğu gibi Türkiye`de de ölüm nedenlerin ilk sırasında koroner arter hastalıkları gelmektedir. Avrupa’da 2008 yılında
yapılan bir araştırmaya göre her yıl yaklaşık 4.5 milyon insan kalp damar hastalıklarına bağlı olarak hayatını kaybediyor. Hareketsiz bir yaşam tarzını benimsemek, hatalı beslenme alışkanlıkları, yüksek kan yağları ile sigara kullanımı gibi nedenlerden dolayı kalp hastalıkları dünyada olduğu gibi ülkemizde de önemli bir sağlık sorunu olarak karşımıza çıkıyor. Türk Kardiyoloji Derneği'ne göre, Türkiye'de her yıl 330 bin kişide yeni koroner kalp hastalığı ortaya çıkıyor. Ülkemizde toplam 2.8 milyon kişi koroner arter hastası ve her yıl 170 bin kişi bu hastalık nedeniyle yaşamını yitiriyor. Uzmanlar, nüfusun giderek yaşlanması nedeniyle önlem alınmadığı takdirde bu rakamın 2010 yılında 250 bin kişiye ulaşacağına da dikkat çekiyor.
Kalp krizine neden olan koroner arter hastalığından korunmak ve risklerini azaltmak artık mümkün! Yaşam tarzının sağlıklı duruma getirilmesi ve diyet, koroner arter tıkanıklığına neden olan damar sertliğini önemli ölçüde engelleyebilmektedir. Gelişen bilim ve teknoloji hastalık ortaya çıktıktan sonra da, çeşitli tedavi olanakları sunmaktadır. Bugün için koroner arter hastalıklarında ilaç tedavisi, koroner balon anjiyoplasti veya stent uygulaması ile koroner bypass ameliyatı olmak üzere üç temel tedavi seçeneği vardır.
Stentler ve by-pass operasyonu... Günümüzde koroner arter hastalığının tedavisinde kullanılan iki gelişmiş teknik. Türk Kardiyoloji Derneği'nin verilerine göre, Türkiye'de yılda 15 bin kişiye stent takılırken, 25 bin hastaya da by-pass uygulanıyor. İyi ama hangi hastada hangi uygulamaya başvuruluyor? İşte cevabı...
Kalp damar hastalıklarının tedavisinde teknik olarak koroner arter by- pass ve stent yöntemi sıklıkla uygulanıyor. Ancak bir yöntemi değerlendirirken yalnızca teknik başarıya bakılmaması gerekiyor. Yapılan tedaviler erken dönem, orta dönem ve uzun dönem sonuçlarıyla değerlendirilmelidir. Yöntem seçiminde en önemli noktalardan birisi koroner anjiyografinin kardiyolog ve cerrah tarafından birlikte değerlendirilmesi ve hastaya ayrıntılı bilgi verilerek tedavi kararının alınmasıdır.Girişimsel ve cerrahi tedavide amaç tıkalı damarın beslediği bölgeye oksijenlendirilmiş kanı göndererek kalp kasının canlılığını korumaktır. Kateterle gerçekleştirilen balon ve stent işleminde darlık olan damarın içerisinde kateter yardımıyla balon şişirilerek darlık genişletilir ve stent (kafes) yerleştirilir. Stent, damarın büzülerek kapanmasını engeller. Cerrahi yöntem olan koroner arter by-pass ameliyatında ise tıkalı damarların uç tarafına vücudun diğer bölgesinden alınan damarların ilave edilerek oksijenlenmiş kan gönderilmesini sağlanır. Bu işlem kalp durdurularak ve kalp durdurulmadan yapılan by-pass ameliyatları olmak üzere iki farklı şekilde gerçekleştirilir. Balon işlemi ise kapalı damar içerisinde, kateter ucunda bulunan bir balonun şişirilerek damarın genişletilmesidir. Daha çok stentle birlikte ya da stent işlemini kolaylaştırmak amacıyla kullanılır.
Bir hastanın bu tedavilerden hangisi için daha uygun olduğuna karar vermek doktorunuza bağlıdır. Hekim karar verirken, hasta için en az zararlı, ama bunun yanı sıra sorunu en uygun şekilde çözecek yöntemi bulmak zorunda. Bu kararı etkileyen etkenler arasında hastanın yaşı, koroner hastalığa neden olan darlıkların yeri, yaygınlığı ve yapısal durumu ile, hastanın klinik durumu, eşlik eden bir hastalığının bulunup, bulunmaması gibi faktörler geliyor. Bu temel etkenler ışığında doktorun, her hastası için özel olarak düşünmesi, ona sorunsuz ve en uzun yaşam olanağı sağlayacak yöntemi belirlemesi gerekiyor
Kalp damar hastalıklarının tedavisinin belirlenmesinde, tıkanıklığın yaygınlığı en önemli kriterlerden birini oluşturuyor. Eğer hastadaki tıkanıklık yaygınsa, şeker hastalığı varsa ve çoklu damar tutulumu ve ana damar tutulumu var ise tedavi yöntemi olarak koroner arter by-pass ameliyatı tercih ediliyor. Damarlardaki darlık daha kısa segmentteyse, tutulma ana damarda değilse, darlık yan dal çıkışları ve çatallanmaları tutmuyorsa stent yöntemi başarıyla uygulanabiliyor. Koroner by-pass ameliyatlarının tam damarlanma sağlaması ve uzun dönemde stentlere göre daha düşük oranda tekrar işlemleri gerektirmesi en önemli avantajları arasında yer alıyor.
İlaç tedavisi, koroner arterde anlamlı olmayan darlıklar veya girişimin hiçbir türüne uygun olmayan damar yapıları için tercih edilmesi gereken bir yöntem. Genel olarak hastalar iki sorunun yanıtını almak istemektedir. `Yapılacak işlemin (stent uygulamasının) veya ameliyatın riski ne kadardır?` ve `konulacak stent veya yapılacak bypass ne kadar açık kalacaktır?` `Tıkanma olasılığı nedir?`. Tüm bu soruların cevabı hastaya göre değişmekle birlikte, yapılan geniş bilimsel araştırmalar şu gerçeği ortaya koymaktadır. Stent veya koroner bypass doğru hastada, doğru uygulandığında kalp krizi geçirme ve buna bağlı ölümleri anlamlı derecede engelleyen tedavi seçenekleridir. Bu seçim, hastanın içinde bulunduğu klinik durum ve hastalığın karakterine göre doktoru tarafından verilmelidir. Unutulmamalıdır ki tıpta `hastalık yok, hasta vardır` ve kararlar her hasta için özel olmak zorundadır.
Prof.Dr.H.Asuman KAFTAN
PÜTF Kardiyoloji AD Başkanı
Kınıklı/DENİZLİ
denizliguncelsaglik.com dan alıntı
.jpg)