Erkeklerin beyni kadınlarınkinden daha hızlı küçülüyor!

Erkeklerde beyin küçülmesi daha yaygın Araştırmada erkeklerin beyninde daha fazla bölgede daha hızlı küçülme tespit edildi. Özellikle hafıza, duygular ve duyusal işlemeyle ilgili alanlar -örneğin hipokampus ve parahipokampal bölgeler- erkeklerde daha fazla etkileniyor. Kadınların beyinleri ise genel olarak daha fazla bölgede hacmini korudu. Ancak kadınlarda beyin sıvısının dolduğu boşluklar (ventriküller) hafif bir genişleme gösterdi. Alzheimer farkı beyin boyutuyla açıklanamıyor Ravndal, “Bulgularımız, erkeklerin beyninde daha fazla yapısal küçülme olduğunu gösteriyor. Bu da, normal beyin yaşlanmasının Alzheimer’daki cinsiyet farkını açıklamadığını ortaya koyuyor,” dedi. Kadınların hastalığa neredeyse iki kat daha fazla yakalanmasına rağmen, araştırmacılar bu farkın sadece beyin boyutundaki değişimlerle açıklanamayacağı sonucuna vardı. Ravndal, “Sonuçlar, yaşam süresi, tanı farklılıkları veya biyolojik faktörler gibi başka olası nedenlere işaret ediyor,” diye ekledi. Uzmanlara göre, kadınların erkeklerden daha uzun yaşaması Alzheimer ihtimalini artırıyor. Ayrıca menopoz döneminde östrojen seviyelerindeki değişiklikler, beyin hücrelerinin yaşlanma sürecini etkileyebiliyor. Bazı bilim insanları ise kadınların hafıza sorunları yaşadıklarında doktora başvurma olasılıklarının daha yüksek olması nedeniyle daha sık teşhis konduğunu belirtiyor. Sadece sağlıklı katılımcılar üzerinde yapıldı Ravndal, araştırmanın yalnızca sağlıklı bireyler üzerinde yapıldığını, demans belirtileri gösteren kişilerin dahil edilmediğini vurguladı. Kaynak:euronews.com/saglik

Uzun COVID’e bağlı bilinç bulanıklığının biyolojik nedeni keşfedildi.

Yeni araştırmalar, bilim insanlarının uzun COVID-19'a bağlı bilinç bulanıklığı olarak tanımladığı durumun ilk biyolojik kanıtını sundu. Japon bilim insanları, uzun COVID-19’a bağlı “bilinç bulanıklığı”nın olası biyolojik nedenini ortaya çıkardı. Araştırma, bu durumun yalnızca kalıcı bir semptomdan ibaret olmadığını, beyinde ölçülebilir, moleküler bir bozuklukla ilişkili olduğunu gösteriyor.
Yokohama City Üniversitesi’nden Profesör Takuya Takahashi liderliğindeki ekip, uzun COVID-19 hastalarında öğrenme ve hafıza için kritik öneme sahip AMPA reseptörlerinin aktivitesinde belirgin bir artış tespit etti. Profesör Takahashi, “Yeni geliştirdiğimiz AMPA reseptör PET görüntüleme teknolojisiyle, uzun COVID-19’un acil bir tıbbi sorununa yeni bir bakış açısı ve yenilikçi çözümler sunmayı hedefliyoruz,” dedi. Uzun COVID-19 bilinç bulanıklığı nedir? Bilinç bulanıklığı — bilişsel bozukluk, zayıf hafıza ve yavaş düşünme gibi semptomları kapsayan genel bir terim — SARS-CoV-2 enfeksiyonunun (COVID-19) en yaygın ve en engelleyici etkilerinden biri olarak öne çıkıyor. Araştırmalar, uzun COVID-19 hastalarının yüzde 80’inden fazlasının bu durumdan etkilendiğini ve milyonlarca kişinin çalışma, öğrenme ya da günlük yaşamını sürdürmekte zorlandığını gösteriyor. Bilim insanları bugüne dek bu durumun nedenini açıklayan net biyolojik işaretler bulmakta güçlük çekti. Önceki beyin görüntüleme çalışmaları ince yapısal değişikliklere işaret etse de, bu “bulanıklık” halinden sorumlu olabilecek moleküler düzeydeki bozulmalar şimdiye kadar tanımlanamamıştı. Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ - WHO) göre, COVID-19 geçiren her 100 kişiden yaklaşık altısı, hastalığın ardından COVID-19 sonrası sendromu geliştiriyor. Araştırma nasıl gerçekleştirildi? Japon araştırma ekibi, AMPA reseptörlerinin (AMPAR’lar) uzun COVID-19 bilinç bulanıklığında rol oynayabileceğini öne sürdü. Beyin hücreleri arasındaki iletişimin merkezinde yer alan bu reseptörler, daha önce depresyon, şizofreni ve demans gibi nörolojik ve psikiyatrik bozukluklarla ilişkilendirilmişti. Ekip, geliştirdikleri yeni bir teknik olan K-2 AMPAR PET görüntüleme yöntemini kullanarak, 30 uzun COVID-19 hastasının beynini taradı ve bulguları 80 sağlıklı gönüllünün verileriyle karşılaştırdı. Sonuçlar çarpıcıydı: uzun COVID-19 hastalarında reseptör yoğunluğu belirgin biçimde artmıştı. Dahası, AMPAR aktivitesi yükseldikçe bilişsel semptomların da kötüleştiği gözlemlendi. Araştırma, beyin iltihabının (enflamasyonun) da bu süreçte rol oynayabileceğini ortaya koydu. Yüksek enflamatuar belirteçler, aynı reseptör artışlarıyla bağlantılıydı ve beynin bağışıklık tepkisinin moleküler değişiklikleri tetiklediği düşünüldü. Profesör Takahashi, “Bulgularımız, uzun COVID-19 bilinç bulanıklığının meşru bir klinik durum olarak tanınması gerektiğini açıkça gösteriyor.Bu, sağlık sistemlerinin tanı ve tedavi geliştirme sürecini hızlandırabilir,” dedi. Çalışma henüz erken aşamalarda olsa da, araştırmacılar aşırı AMPAR aktivitesini azaltmaya yönelik tedavilerin gelecekte semptomları hafifletebileceğini belirtiyor. Kaynak:https://tr.euronews.com/saglik

Dijital bağımlılık halk sağlığı sorununa dönüşüyor !

Dijital bağımlılığa dikkat! Günde dört saatin üstü tehlikeli
Dijital 2025 Türkiye Raporu’na göre aktif internet kullanıcısı 77,3 milyon, sosyal medya kullanıcısı ise 60 milyona yaklaştı. Prof. Dr. Oğuz Kılınç, ekran başında dört saatten fazla vakit geçirmenin ruhsal ve fiziksel sağlık için tehlikeli olduğunu, düzenli molalar ve uyku öncesi ekranlardan uzak durmanın önemini vurguladı. Ekran bağımlılığının sadece ruhsal değil, fiziksel bir tehdit de olduğunu söyleyen Prof. Dr. Kılınç, “Uykunun kalitesi düştüğünde, kalp ve damar sağlığı da olumsuz etkileniyor. Hareketsizlik; obeziteye, damar sertliğine ve hatta ölümcül akciğer pıhtılarına yol açabiliyor” dedi. Kaynak: Türkiye Gazetesi

Çocukların "sıkılma hakkı": Yaratıcılığın gizli anahtarı mı?

Bugün çocukların her anı dolu dolu planlanıyor. Ama uzmanlar uyarıyor; sıkılmak, çocukların yaratıcılığını geliştiren en önemli fırsatlardan biri olabilir. Peki, onları sürekli meşgul etmek mi doğru, yoksa zaman zaman canlarının sıkılmasına izin vermek mi? Tarihteki en büyük buluşlardan bazıları, boş zamanlarda ortaya çıktı. Isaac Newton, yer çekimi yasasını bahçede elma ağacı altında düşünürken geliştirdi. Arşimet, suyun kaldırma kuvvetini bir hamamda keşfetti. Albert Einstein ise en önemli fikirlerini, uzun yürüyüşler sırasında şekillendirdi. Bugün ise çocuklar, okuldan sanata, spordan teknolojiye kadar kesintisiz bir etkinlik maratonunda büyüyor. Her dakikaları dolu dolu planlanıyor. Aileler, onların her anını doldurmanın en iyi yöntem olduğuna inanıyor. Oysa son yıllarda yapılan araştırmalar, bu yaklaşımın düşündüğümüz kadar faydalı olmadığını gösteriyor. Örneğin, UNICEF’in 2023 Çocukların Ruh Sağlığı raporuna göre, sürekli bir programa maruz kalan çocuklarda stres, içe kapanma ve özgüven sorunları daha sık görülüyor. ScienceDaily’de yayımlanan bir araştırma ise, sıkılmanın çocukların yaratıcı düşünme becerilerini artırdığını gösteriyor. Peki, çocuklara sıkılma hakkı tanımak neden bu kadar değerli? Bu soruları Psikolog Seda Akçakaya ile konuştuk. Sıkılmak: İçsel dünyayı harekete geçiren doğal bir süreç Sıkılmak, çocuğun iç dünyasını keşfetmesi için bir fırsat sunuyor. Psikolog Seda Akçakaya, sıkılmanın üretken bir sürecin başlangıcı olduğunu vurguluyor. "Çocukların sıkılma hakkı, çağdaş gelişim psikolojisinde giderek daha fazla önem kazanan bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Sıkılmak, çocuğun iç dünyasıyla baş başa kalmasına ve içsel kaynaklarını kullanarak yeni şeyler üretmesine olanak sağlar. Sürekli planlanmış etkinliklerle meşgul edilen çocuklar, dışsal uyaranlara bağımlı hale gelir. Bu durum, hayal kurma, içsel motivasyonla hareket etme ve spontane oyun kurma gibi yaratıcı süreçleri köreltebilir." Boş zamanlar, yeni fikirlerin doğduğu alanlardır Boş zamanlar, çocuğun içsel süreçlerini harekete geçiriyor; yeni oyunlar, yeni hikayeler, yeni çözümler doğuruyor. Bu süreci Akçakaya şöyle anlatıyor: "Sıkılma anı, çocuğun dışsal yönlendirmelerin çekildiği, içsel süreçlerin aktive olduğu bir boşluk alanı yaratır. Bu boşluk, yaratıcı düşünce, geleceği planlama ve alternatif senaryolar üretme gibi işlevlerin gelişmesine olanak sağlamaktadır. Çocuk sıkıldığında, dışsal uyaranlar olmadan kendi içsel kaynaklarını kullanmaya başlar; mesela yeni bir oyun icat eder, objelere farklı anlamlar yükler ya da daha önce düşünmediği bir çözüm yolu geliştirir." Her anı planlanan çocuklar, belirsizlikle baş etmekte zorlanıyor Çocukların her dakikasını doldurmak, onların belirsizliğe tahammül edebilme becerilerini de zayıflatabiliyor. Akçakaya, “Yaratıcılığın temelinde ise, belirsizliği tolere edebilmek yatıyor” diyor. "Yaratıcılık, belirsizlik içinde yön bulma yeteneğidir. Her anı planlanmış bir çocuğun belirsizlikle karşılaşma ve onu yapılandırma fırsatı azalır. Kendi başına düşünme ve oyun geliştirme, çocuğun bağımsızlık, dikkat süresi ve içsel motivasyon geliştirmesi için kritik önemdedir. Sürekli yapılandırılmış etkinliklere maruz kalan çocuklarda bu beceriler zayıflayabilir." Seda Akçakaya ebeveynlerin ve eğitimcilerin boş zamanı yalnızca “boşluk” olarak değil, yaratıcı bir fırsat olarak görmesi gerektiği vurguluyor. "Öncelikle, boş zamana olan bakış açısının değişmesi gerekir. Boş zaman, doldurulması gereken değil, yaratılması gereken bir alandır. Ebeveynler ve eğitimciler, çocuklara serbest zamanlar tanıyarak, onların kendi oyunlarını kurmalarına olanak sağlayabilir. Açık uçlu oyuncaklar (lego, taşlar, kumaşlar), doğa ile temas, dijital uyaranlardan uzak alanlar yaratmak bu süreci destekler." “Kendi kararlarını veremeyen çocuklar, gelecekte özgüven sorunu yaşayabilir” Sürekli yönlendirilen bir çocuk, ileride bağımsız karar vermekte ve risk almakta güçlük çekebiliyor. Özgüvenin gelişimi ise, küçük yaşlardan itibaren verilen özgür seçim şanslarıyla başlıyor. "Sürekli yönlendirilen bir çocuk, karar almanın getirdiği risk ve sorumlulukla yüzleşemez. Bu durum, ileride karar alma süreçlerinde pasiflik, kaygı, başkalarının onayına bağımlılık gibi sorunlara yol açabilir. Özgüven, kişinin kendi seçimleri sonucunda edindiği deneyimlerle gelişir." Kaynak:www.trthaber.com/haber/cocuk/cocuklarin-sikilma-hakki

Gluten duyarlılığında asıl suçlu gluten değil

Günümüzün en önemli araştırma sorularından birisi glüten bilmecesidir. Glüten hassasiyetinin varlığı bilim dünyasında çokça tartışılırken dünyada glüten hassasiyetinden yakınan pek çok insan ve bu insanların ihtiyaçları için glüten free ürün pazarlayan bir sektör vardır. Glutenden kaçayım derken her biri aslında nişasta olan glütensiz ürünlere yönelmekte, bağırsak bakterilerini lifsiz bırakmaktadır. Tam buğday aslında bir prebiotik niteliğindedir. Bugün sağlıklı beslenme modeli olarak kabul edilen Akdeniz Diyetinin en önemli parçalarından birisi bu tahıllardır. Bu konuda bakış açımızı değiştiren çok önemli bir çalışma yayınlandı. Marta Olivares ve arkadaşları yaptıkları bir çalışmada fareleri bizim gibi yani glüten, yüksek yağ ve şeker ile beslediklerinde bağırsak florasında yer alan bakterilerin glüteni yeterince küçük parçalara ayıramadığını görmüşler. İyi sindirilememiş bu büyük peptid parçaları bağırsaktan kan dolaşımına geçerek vücutta bir yandan iltihabi reaksiyon oluştururken bir yandan vücut yağ dokusunun artışına neden olmuştur. Araştırmacılar aynı deneyi farenin beslenme biçimini değiştirmeden prebiotik ekleyerek tekrarlamışlar. Prebiotik bağırsaktaki glüteni parçalayan faydalı bakterilerin sayısını artırmış bu bakteriler glüteni en küçük parçalarına kadar parçalamış. Bu defa kana geçen küçük parçalar herhangi bir iltihaba neden olmamış ve yağlanma oluşturmamış. Çalışmada kullanılan prebiotik Arabinoxolon idi. Arabinoxolon nedir diye baktığımda şaşırdığımı söylemeliyim. Çünkü Arabinoxolon buğdayın kabuğunda yer alan bir maddedir. Yani glütenin parçalanmasının sırrı buğdayın kabuğunda yer almakta idi. İnsanoğlu buğdayı önce melezleyerek glüten oranını artırmış sonra rafinerize edip kabuğundan kurtularak kendisi için zehirli olabilecek bir madde üretmiştir. Kaynak: http://www.beslenmebulteni.com/

ÇOCUKLARDA AKRAN ZORBALIĞI

 



Akran zorbalığı çocukları olumsuz etkiliyor.

Akran zorbalığının döngüsel bir şekilde sürekli hale gelmesi, çocukların iyilik halleri ve akademik başarıları üzerinde olumsuz etkilere yol açarken, bu zorbalığın önlenmesinde öğretmenlere önemli sorumluluklar düşüyor.

Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Üsküdar Rehberlik ve Araştırma Merkezi'nde (RAM) uzman psikolojik danışman olarak görev yapan Çetin Kılıç, akran zorbalığının çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerini ve öğretmenlerin bu durumu önlemedeki rolünü değerlendirdi.

Kılıç, akran zorbalığının çocukların hem iyilik halini hem de akademik başarısını olumsuz etkilediğini belirterek, "Zorbalığın döngüsel bir hale gelmemesi için erken müdahale gerekiyor. Bu noktada ise öğretmenlere büyük sorumluluk düşüyor" dedi.

Okullarda sıkça karşılaşılan akran zorbalığının, ilkokuldan liseye kadar tüm eğitim kademelerinde çocukların bedensel, ruhsal ve sosyal gelişimlerini tehdit ettiğini belirten Kılıç, bu durumun çocukların uyku düzenini, yeme içme alışkanlıklarını, hareketliliğini, sosyal ilişkilerini, akademik ve bilişsel becerilerini doğrudan etkilediğini kaydetti.

Kılıç, kendilerini güvende hissetmeyen çocuklar için okulun, gelişimlerini destekleyen bir ortam olmaktan çıktığını vurgulayarak, “Akran zorbalığını doğru tanımlamak önemli. Bir olayın zorbalık olarak değerlendirilebilmesi için kasıtlı, tekrarlayan ve sistematik olması gerekir. Bir defalık şakalaşmalar ya da çatışmalar zorbalık olarak sınıflandırılmaz. Bu ayrımı yapabilmek için eğitimcilerin gözlem becerileri çok önemli” diye konuştu.

Güvenli bir eğitim ortamının oluşturulmasının eğitimcinin temel sorumlulukları arasında yer aldığını belirten Kılıç, öğrencilerin ancak kendilerini güvende hissettiklerinde öğrenmeye açık olduğunu ve bu nedenle öğretmenlerin sınıfta güven temelli ilişkiler kurması gerektiğinin altını çizdi.

Erken müdahale, zorbalığın yayılmasını önler

Kılıç, zorbalık davranışları ortaya çıktığında erken müdahalenin kritik olduğunu vurgulayarak, bu müdahalenin gecikmesi hâlinde davranışın kalıcılaşabileceğine ve diğer öğrencileri de etkileyerek yayılabileceği bilgisini verdi.

Ebeveynlerin de sürecin önemli bir parçası olduğunu anlatan Kılıç, çocuğun iştahsızlık, uyku bozukluğu, okula gitmek istememe gibi belirtileri başlarsa dikkatli ebeveynlerin bu sinyalleri fark edebileceğini kaydetti.


Kaynak://www.trthaber.com/haber/cocuk/

QİGONG NEDİR?

                                                     



Qigong, 5000 yıllık bir geçmişe sahip, Çin kökenli bir bütüncül sağlık sistemidir. Qigong, yaşam enerjisi anlamına gelen ‘Qi’ ve istikrarlı çalışma sonucunda elde edilen beceri anlamına gelen ‘Gong’ kelimelerinden oluşur. Bu doğrultuda Qigong, özetle, yaşam enerjimizi fark etmek, beslemek, korumak, yönlendirmek, temizlemek ve güçlendirmek için yaptığımız her türlü çalışmanın çatı sistemidir demek mümkündür. Qigong’un en önemli iddiası da aşina olduğumuz, “Sağlam kafa, sağlam vücutta bulunur” yaklaşımıdır. Gerçekçi ve sürdürülebilir bir bilinç gelişimi için mutlaka temelinde güçlü ve sağlıklı bir beden olmalıdır. 

Egzersiz ve fizyoterapinin kadim atalarından biri olarak kabul edilen Qigong sisteminde:

– hem fiziksel egzersizler; 

  • germe-gevşeme 
  • esneme 
  • denge 
  • koordinasyon 
  • nefes 
  • güç 
  • kondisyon egzersizleri,

 hem de zihinsel/ruhsal çalışmalar

  • nefes farkındalığı ve ustalığı 
  • meditasyon 
  • odaklanma
  • gevşeme
  • aydınlanma gibi çalışmalar bulunur. 

Bu nedenle de Qigong, binlerce yıldır, tüm dünyada hem fiziksel hastalıklar hem de zihinsel/ruhsal rahatsızlıklar için en etkin önleyici ve destekleyici tıp unsurlarından biri olmuştur.

Kaynak:qigongakademi.com/2022/08/09/qiong-nedir/

                                                               "Beni Görürsen Ağla " 





Avrupa'daki son kuraklıklar nedeniyle yeniden ortaya çıkan "Açlık Taşları", kıtlıkların habercisi olarak nehirlerin su seviyelerindeki olağanüstü düşüşleri gösteren tarihî işaretlerdir. Elbe Nehri'ndeki 1616 yılına ait bir Açlık Taşı’nda "Beni görürsen ağla" yazmaktadır; bu da nehrin bu kadar düşük seviyelere indiği bir durumda yaşanacak  kıtlığa  dair bir uyarıdır.

Açlık Taşları Nedir?

Tarihsel işaretler:

Açlık Taşları, su seviyelerinin insanlığın  başa çıkamayacağı kadar düştüğü zamanlarda nehir yataklarına yerleştirilen taşlardır.

Kıtlıkların  Habercisi:

Bu taşlar, gelecek kuraklık ve kıtlık tehlikesini işaret etmek için kullanılırdı.


Uyarı Yazıları

Taşların üzerine genellikle nehir seviyelerinin ne kadar düştüğünü ve bunun sonucunda yaşanacak zorlukları belirten yazılar kazınır.

Örnek: Elbe Nehri'ndeki Açlık Taşı

1616 yılına ait bir Elbe Nehri Açlık Taşı ,su seviyelerinin çok düşük olduğunu  gösteriyor.

Taşın üzerindeki "Beni görürsen ağla" yazısı, bu durumun ne kadar ciddi bir kıtlığa işaret ettiğini vurguluyor.

Alıntıdır

 

Vejetaryenlerde kanser riskinin yüzde 45 kadar azalabildiği keşfedildi.





Meyve ve sebze açısından zengin beslenmenin uyku düzeninden kalp sağlığına, beyin ve bağırsak işlevlerinden bağışıklık sistemine kadar birçok alanda fayda sağladığı uzun süredir biliniyor.

Yeni bir araştırma ise, vejetaryenlik ve veganlığın bazı kanser türlerine karşı da güçlü koruma sağlayabileceğini ortaya koydu.

ABD’deki Loma Linda Üniversitesi’nden epidemiyolog Gary Fraser liderliğindeki ekip, 2002–2007 yılları arasında ABD ve Kanada’da yaşayan 79 bin 468 kişinin sağlık verilerini inceledi.

Başlangıçta hiçbirinde kanser bulunmayan katılımcılar, 2015’e kadar takip edildi.

Sonuçlar çarpıcıydı. Vejetaryenlerin, mide kanserine yakalanma olasılığı yüzde 45 azalmıştı. Lenfoma riskinde ise yüzde 25 düşüş görüldü. Tüm kanser türleri bir arada değerlendirildiğinde, risk yüzde 12 daha düşüktü.

Araştırmacılar, en belirgin etkinin sindirim sistemiyle ilgili kanserlerde görülmesinin mantıklı olduğunu belirtiyor. Çünkü bu organlar, yiyeceklerle ve sindirim sırasında ortaya çıkan metabolitlerle doğrudan temas halinde.

İşlenmiş etler hem mide hem de bağırsak kanserinde bilinen bir risk faktörü. Buna karşılık, özellikle narenciye türleri, sebzeler ve ızgara/buğulama gibi daha sağlıklı pişirme yöntemleri koruyucu etki gösterebiliyor.

Çalışma, beslenmenin idrar yolları veya sinir sistemi kanserlerinde benzer bir koruma sağlamadığını da ortaya koydu. Akciğer, yumurtalık ve pankreas kanserlerinde de vejetaryenlerde riskin daha düşük olabileceğine dair işaretler olsa da bu bulgular istatistiksel açıdan yeterli düzeye ulaşmadı.

Fraser, çalışmanın büyük bir veri setine dayansa da tam olarak neden-sonuç ilişkisi kurmak için yeterli olmadığını vurguluyor. Zira hayvansal ürünlerden uzak duran kişilerin, daha fazla egzersiz yapmak gibi başka sağlıklı yaşam alışkanlıklarına da sahip olabileceğini hatırlatıyor.

Ayrıca uzmanlar, vejetaryen beslenmenin yanlış uygulandığında besin eksikliklerine yol açabileceği uyarısında da bulunuyor. En önemli çıkarımın, tamamen vegan olmak yerine, günlük beslenmede sebze ve meyve miktarını artırmak olduğu belirtiliyor.

Araştırma, American Journal of Clinical Nutrition dergisinde yayınlandı.


Kaynak:https://tr.euronews.com/saglik/2025/08/14/

 

                                         Yaz İshali Neden Olur?








Yaz ishali, özellikle sıcak havalarda mikroorganizmaların (bakteri, virüs, parazit) hızlı çoğalması ve hijyen koşullarının yetersiz olması nedeniyle sıkça görülür. Bu dönemde enfeksiyon riski artar ve bağırsak sistemi enfekte olarak ishal gelişebilir. Yaz ishaline yol açan başlıca nedenler şunlardır:

  • Kaynağı belirsiz içme suları
  • İyi temizlenmemiş içme suyu sistemleri
  • Havuz ve deniz suyunun yutulması
  • Sıcakta beklemiş yiyecekler
  • Açıkta satılan sokak lezzetleri
  • İyi yıkanmamış meyve ve sebzeler
  • Bakteriler: E. coli, Salmonella, Shigella
  • Virüsler: Rota virüsü, norovirüs
  • Parazitler: Giardia, Entamoeba histolytica
  • El yıkama alışkanlığının yetersiz olması
  • Tuvalet sonrası hijyenin sağlanmaması
  • Gıdaların hijyenik olmayan koşullarda hazırlanması
  • Yiyeceklerin ve içeceklerin daha çabuk bozulması
  • Vücut direncinin düşmesi

Risk Grupları:

  • Bebekler ve küçük çocuklar
  • Yaşlı bireyler
  • Bağışıklık sistemi zayıf olanlar

Yaz ishallerinden korunmak için temiz içme suyu kullanmak, hijyene dikkat etmek ve bozulmuş gıdalardan uzak durmak büyük önem taşır.

Kaynak //doruktip.com/blog/331/yaz_ishalleri_nedir

ET VE SÜT ÜRÜNLERİNE KARŞI ALERJİ YAPAN HASTALIK:

ALPHA-GAL SENDROMU









Hastalık nasıl gelişiyor?

Alpha-gal sendromu, adını “galaktoz-alfa-1,3-galaktoz” adlı bir şeker molekülünden alıyor. Bu molekül inek, domuz, tavşan ve geyik gibi memelilerin dokularında doğal olarak bulunuyor ancak insanlarda bulunmuyor.

Bu şekeri içeren bir kene salyası kana karıştığında, bağışıklık sistemi onu tehdit olarak algılıyor ve antikor üretmeye başlıyor. Daha sonra et veya süt ürünleri gibi alpha-gal içeren besinler alındığında, bağışıklık sistemi bu moleküle karşı yanlışlıkla alerjik tepki veriyor.

Uzmanlar bu hastalığı sıklıkla "kırmızı et alerjisi" olarak tanımlasa da, alpha-gal sendromu sadece etle sınırlı değil: süt, peynir, jelatin, bazı ilaçlar (örneğin heparin) ve hatta kişisel bakım ürünleri de alerjiye neden olabiliyor.

Belirtiler gecikmeli ortaya çıkıyor

Alpha-gal sendromunda semptomlar, enfekte keneyle temastan 1 ila 3 ay sonra ilk kez görülebiliyor. Et veya süt tüketiminden 2 ila 6 saat sonra baş gösteren belirtiler şunları içerebilir:

Şiddetli kaşıntı ve cilt döküntüsü

Karın ağrısı, mide bulantısı, ishal

Ağız, yüz veya boğazda şişme

Anafilaktik şok (hayati tehlike arz edebilir)

Birçok doktor bu belirtileri tanımakta zorlanabiliyor. 2022’de yapılan bir çalışmaya göre, ABD’deki doktorların yüzde 42’si alpha-gal sendromunu daha önce hiç duymamıştı.

Hangi keneler bu hastalığı taşıyor?

En bilinen taşıyıcı, ABD'nin güneydoğusunda yaygın olan lone star tick (yalnız yıldız kenesi). Ancak artık araştırmalar, Avrupa dahil 6 kıtada farklı kene türlerinin bu hastalığı bulaştırabileceğini gösteriyor.

Siyah bacaklı geyik kenesi (aynı zamanda Lyme hastalığını da taşır)

Kentsel parklarda ve bahçelerde bile görülebilir

Kene ısırığı sırasında, salyasında bulunan alpha-gal molekülleri kana karışır

Hastalık neden yayılıyor?

Kene popülasyonları artıyor

İnsanlar doğa yürüyüşü ve kamp gibi aktivitelerle daha çok risk altına giriyor

İklim değişikliği ve artan geyik sayısı, kenelerin yayılım alanını genişletiyor

Notre Dame Üniversitesi’nden Parazitoloji Uzmanı Prof. Lee Rafuse Haines:
“Yıllar önce bu alerjinin sadece ABD’nin güneydoğusuyla sınırlı olduğu düşünülüyordu. Bugün ise altı kıtada tespit edilen vakalar var.”

Tedavi mümkün mü?

Şu anda alpha-gal sendromunun kesin bir tedavisi yok. Ancak:

Et, süt ve jelatin içeren tüm hayvansal ürünlerden uzak durmak gerekiyor

Yeni kene ısırıklarından kesinlikle korunmak şart

Şiddetli vakalarda EpiPen taşıması öneriliyor

Besin etiketlerini dikkatle okumak ve “alpha-gal içerebilir” uyarılarına dikkat etmek önemli

Bazı hastalarda, tetikleyici ürünlerden yıllarca uzak kalındığında alerji zamanla azalabiliyor.

Bilimsel belirsizlikler sürüyor

Hangi bireylerin alerji geliştirdiği hâlâ tam olarak bilinmiyor

Kenenin salyasındaki bileşenler mi, yoksa ısırma yöntemi mi tetikliyor?

Neden bazı kişiler semptomsuzken diğerleri hayati reaksiyonlar yaşıyor?

Araştırmalar devam ediyor. Bilim insanları önümüzdeki 10 yıl içinde, alpha-gal sendromunun önlenmesi, teşhisi ve tedavisi konusunda önemli gelişmeler olacağını düşünüyor.

Kene ısırığını önlemek için:

Uzun kollu giysiler ve pantolon giyin

Doğada yürürken vücudunuzu sık sık kontrol edin

DEET içeren kene kovucular kullanın

Evcil hayvanlarınızı da keneye karşı düzenli kontrol edin

Et veya süt tükettikten sonra gecikmeli alerjik tepkiler yaşıyorsanız, bir uzmana danışarak alpha-gal sendromu testi yaptırmanız öneriliyor.


Kaynak:www.trthaber.com/haber/saglik

ALZHEİMER HASTALIĞI ÖNLENEBİLİR Mİ?

                                 





 2050 yılında 106 milyondan fazla kişinin Alzheimer’a yakalanabileceği tahmin ediliyor. Ancak bazı önlemlerle tüm Alzheimer vakalarının üçte biri önlenebilir!

Cambridge Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü tarafından yürütülen ve dünyanın en prestijli tıp dergilerinden biri olan Lancet’te yayımlanan bir araştırmaya göre, insanlar yaşam tarzlarında değişiklik yaptıkları takdirde Alzheimer’ı büyük ölçüde hayatlarından silebiliyorlar!

Yazar: Doçent Dr. Esra Kurt Klont

Alzheimer Risk Faktörleri

Araştırmacılara göre Alzheimer’a neden olan yedi temel risk faktörü mevcut!

Obezite

Depresyon

Düşük eğitim düzeyi

Hipertansiyon

İnaktivite

Diyabet

Sigara içmek

Egzersizin yaşam tarzında yer almaması, sigara içme ve kötü beslenme alışkanlığı Alzheimer’a yatkınlık oluşturan güçlü risk faktörleri olarak kabul edilirken, düşük eğitim düzeyi, depresyon ve diğer risk faktörleri de Alzheimer risk faktörleri arasında yer alıyor.

Araştırmacılara göre, bu “değiştirilebilir Alzheimer risk faktörleri” sadece yüzde on oranında azaltılmış olsaydı, yaklaşık dokuz milyon Alzheimer vakası önlenebilirdi.

Yine aynı araştırmaya göre, Alzheimer risk faktörlerindeki yüzde on azalma, sadece İngiltere’de 2050 yılında 200.000 kişiyi Alzheimer’a yakalanmaktan kurtaracak.

Hemen hepimiz yaşlanınca Alzheimer’a yakalanmaktan korkarız. Cambridge Üniversitesi Halk Sağlığı Enstitüsü araştırmasına göre, tedavinin maalesef bilinen kesin bir çözümü yok. Ancak hastalığın ileriki yaşlarda gelişme riskini azaltmak için belli adımlar atılabilir.

Hastalığın nedenleri azaltılırsa…

Biz bu hastalığa neden olan risk faktörlerinin çoğunun ne olduğunu ve neden kaynaklandığını biliyoruz. ABD, İngiltere ve Avrupa’da yetişkin nüfusun yaklaşık üçte birinin fiziksel olarak inaktif olduğu, bunun da Alzheimer’a yakalanmada en büyük etken olduğu biliniyor. Bu nedenle hareketsizlik ile mücadele edilerek obezite, hipertansiyon ile diyabete yakalanma riski azaltılabilir ve böylece Alzheimer’a yakalanma oranı düşürülebilir.

2011 yılında Kaliforniya Üniversitesi tarafından yürütülen benzer bir çalışmada, Alzheimer risk faktörleri azaldığında Alzheimer’a yakalanma oranının yüzde elli oranında azalacağı bildirilmişti. Alzheimer tedavisinde ise, insanların zihinsel işlevlerini sürdürmelerine yardımcı olmak, altta yatan hastalık sürecini tedavi etmek ve davranışsal semptomları yönetmek önemli.

İlaç ile tedavisi mümkün mü?

Alzheimer semptomlarını tedavi etmek için ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından birkaç ilaç onaylandı. Bu ilaçların tümü, nöronlar arasında mesajları ileten kimyasallar olan nöro transmiterleri düzenleyerek çalışıyor. Belirtileri azaltmaya ve belirli davranış sorunlarına yardımcı olabiliyorlar. Bununla birlikte, bu ilaçlar, altta yatan hastalık sürecini değiştirmiyor. Tüm insanlar için olmasa da bazıları için etkililer ve yalnızca sınırlı bir süre için yardımcı olabiliyorlar.

Haziran 2021’de, Amerika Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), bazı Alzheimer hastalığı vakalarının tedavisi için yeni bir ilacı (Aducanumab’ı) onayladı. Bu ilaç beyindeki amiloid plakları hedefleyerek ve çıkararak Alzheimer’ın altında yatan nedeni tedavi etmek için Amerika Birleşik Devletleri’nde onaylanan ilk ilaç.

Sonuç olarak, araştırmacılar, risk faktörleri ile Alzheimer arasındaki ilişkiyi bilimsel olarak açıklayamasalar da yapılan araştırmalar risk faktörlerinin azaltılmasının Alzheimer’i önlemekte etkili olduğunu gösteriyor.

 

VÜCUDUNUZDAN MAGNEZYUMUN EKSİLDİĞİNİ GÖSTEREN BELİRTİLER

                                               

İnsan vücudunda en yaygın dördüncü, hücre içi alanda ise potasyumdan sonra en önemli ikinci mineraldir. 
Vücutta toplam 25 g kadar bulunan magnezyumun %60'ı kemiklerde, %39'u hücre içi alanda ve ancak kalan %1’i hücre dışı alanda bulunmaktadır. Vücut kendi başına bu minerali üretemediği için magnezyumun gıdalar yoluyla alınması gerekir. Magnezyum toprakta ve deniz suyunda bulunur. Vücudumuzda da sürekli doldurulması gereken bir magnezyum rezervi vardır. Yani bu mineralin sayısız fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için vücuda sürekli olarak verilmesi gerekir.


Eksikliğinin ilk işaretleri neler?* Yorgunluk, halsizlik* Kramplar* Baş ağrıları* Sıklaşan migren atakları* Gerginlik* Duygusal dengesizlikler* El ve ayaklarda uyuşma ve karıncalanmalar* Uyku sorunları* Kabızlık


Magnezyum Nelerde Bulunur?
 Ceviz, badem, fındık, fıstık
Mercimek, kuru fasulye, bezelye, nohut
Tam tahıllar, buğday kepeği
 Ispanak, pazı
Nane, roka
 Pancar
 Hurma, incir
 Kişniş
Deniz suyu, 
kaynak suları,
 tuz gölleri ve
 tüm yeşil bitkiler 
 Ay ve kabak çekirdeği
muz,
 avakado, 
kakao,
 bitter çikolata, 
keten tohumu, 
 susam 
magnezyum içeren besinler arasındadır. 






Göz Numarası Düşürme: Miyop Göz Numarası Nasıl Düşer?

                                


Göz Numarası Düşürme: Miyop Göz Numarası Nasıl Düşer?

Orta 3. sınıftan beri zaman zaman lens ama çoğunlukla gözlük takan biri olarak zamanla gözlük takmaktan bıktığımı söyleyebilirim. Lise zamanlarımda az gözlük kırmadım doğrusu. Masanın üzerine bırakırsın biri düşürür camı çıkar, spor yaparken biri çarpar kırılır, denize girsen hiçbir şey göremezsin, uyur uyanır gözlük ararsın, camı kirlenir temizlemekle uğraşırsın, kısacası sorun üstüne sorun.
Günlerden bir gün yine YouTube’da gezerken göz egzersizleri ile göz numarasının küçültülebileceği ve göz numarası düşürme olayının mümkün olduğunu iddia eden bir video ile karşılaştım.
Videonun altında yapılan yorumlara bakılırsa kimileri görüşlerinin düzeldiğinden, kimileri ise hiçbir gelişme olmadığından yakınmışlar. Her şeye rağmen bahsedeceğim egzersizler tamamen doğal olduğundan denemekte yarar vardır diye düşünüyorum. Videodaki gözlükten kurtaran egzersizler Bates Metodu’nda kullanılan egzersizler. İsterseniz Bates Metodu nedir önce onu kısaca anlatayım.

Bates Metodu Nedir?

Bates Metodu, 1860–1931 yılları arasında yaşamış olan Amerikalı göz doktoru William Horatio Bates tarafından görme yeteneğini ya da gücünü geliştirmek amacıyla geliştirmiş olan alternatif bir tedavi. Bates’e göre sorun göz merceğinde değil gözü çevreleyen kaslardaymış. Buna göre göz egzersizleri ile okuma hızının arttırılabildiğinden bahsetmiştim. Yine aynı mantıkla Bates de vücudumuzla yaptığımız gibi gözlerimizle de egzersiz yapmamız gerektiğini söylüyor.
“Cesur Yeni Dünya” romanın yazarı Aldous Huxley‘nin de bu yöntem ile ağır derece görme bozukluğundan gözlüksüz görebilmeye kadar giden iyileşme sürecini okuyunca şaşırdım doğrusu. Bu metodu uyguladıktan sonra yöntemi “The Art of Seeing” adlı kitabında da yazmış ve şöyle demiş:
“Within a couple of months I was reading without spectacles and, what was better still, without strain and fatigue…”

Gözlükten Kurtaran Egzersizler

Aslında gözlükten kurtulmak için doğal yollarla uygulayabileceğiniz birçok egzersiz ve yöntem mevcut ama ben uygulaması en kolay ve etkili olan Bates Metodu egzersizlerini sizinle paylaşmak istedim.
Bates Metodundaki 5 Göz Egzersizi

1. Sallama (Swinging)

Gözleriniz açık, vücudunuz dik, ayaklarınız omuz hizasında açık bir şekilde başınızı ve vücudunuzun üst kısmını 4-5 dakika süreyle 100 kez iki yana sallayın. Amaç vücudun üst kısmını ve gözleri egzersize hazırlamak. Bir nevi spor öncesi ısınma gibi düşünebilirsiniz.

2. Yakından Uzağa Yer Değiştirme (Near-To-Far Shifting)

Bu hareketteki amaç gözün hareketini sağlayan kaslardaki esnekliği tekrar geri kazanabilmekmiş.
Öncelikle kendinize bir hedef belirleyin. Örneğin, videodaki kadının hedefi bir dağın zirvesi.
Sol elinizle sol gözünüzü kapatın ve sağ baş parmağınızı başınızın hizasına kaldırdıktan sonra açık olan sağ gözünüzle ona (baş parmağınıza) odaklanın ve 10‘a kadar sayın.
Daha sonra odağınızı hedefinizle (dağın zirvesi) değiştirip tekrar 10‘a kadar sayın.
Bu egzersizi 15 kez sol gözünüzle, 15 kez sağ gözünüzle ve 20 kez de iki gözünüz açık bir şekilde yapın
Odağınızı baş parmağınızdan hedef noktanız ile değiştirirken görüşünüzün tamamen hedefinizde olduğundan emin olun. Odağınız baş parmağınızken hedef noktanız çift, odağınız hedef noktanızken ise baş parmağınızı çift göreceksiniz.

3. Avuçlama (Palming)

Burada amaçlanan tamamen gözleri rahatlatmaktan ibaretmiş.
Her iki elinizi 15-20 saniye boyunca sıcaklığı hissedene kadar ovun.
Daha sonra göz yuvalarına baskı uygulamadan gözlerinizi avuçlarınızla kapatın.
Bu egzersizi 2 dakika X 3-4 kez yapabilirsiniz.

4. Güneşlenme (Solarization of your eyes-Sunning)

Gözleriniz kapalı bir şekilde yüzünü güneşe dönün.
Bu egzersizin 2 dakika X 3 kez şeklinde sabah 8-11 ve akşam 5-8 arası yapılması önerilmekte.

5. Başı Çevirme (Head Rolls)

Son olarak boyun, baş ve yüz kaslarınızı rahatlatmak ve omuzlarınızdaki gerginliği azaltmak için başınızı nazikçe çevirin. 2 dakika X 6 kez